Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu, 1994 Ocak’ında NAFTA’ya karşı başlatılan ayaklanmayla duyurdu sesini dünyaya. Oysa Zapatistalar 17 Kasım 2003 günü 20. yıldönümlerini kutladılar. Sadece Meksika hükümetlerine değil, dünyadaki müesses iktidar zihniyetine de karşı, farklı bir güzergahdan yürüyerek katedilmiş 20 koca yıl. Türkiye’de İstanbul ve Marmara üniversitelerindeki kutlamalar haricinde pek yankı bulmadı bu yıldönümü. Zaten 2001 Mart’ında Mexico City’ye yapılan yürüyüş esnasında gerçekleştirilen parlamento ziyareti, Zapatistalar’ın memleketimizde “bir kısım sol”un gözünden düşmesine sebep olmuştu. Oysa Zapatistalar hiçbir zaman Küba Devrimi benzeri bir hedefe yönelmediler. Etkileri küresel olmasına rağmen, ilk andan itibaren bölgesel ve ulusal niteliklerini sürekli vurguladılar; ellerinden Meksika bayrağı hiç düşmedi. Şimdi biraz geriye dönerek hatırlayalım.
İlk dile getirilenler, evrensel sosyo-kültürel ve iktisadi taleplerdi: İş, toprak, konut, ekmek, sağlık bakımı, eğitim, bağımsızlık, özgürlük, demokrasi, adalet ve barış. Zapatistalar, Meksika’da bu talepleri karşılayacak özgür ve demokratik bir hükümet kurulana dek mücadeleyi terketmeyeceklerini ilan ettiler. Dolayısıyla hükümetle görüşmeler ta 10 sene evvel başladı. İlk kazanım, Şubat 1996′da yerli hak ve kültürlerinin tanınmasına yönelik San Andrés Anlaşması oldu. Ancak Kurumsal Devrimci Parti (PRI) hükümeti imza koyduğu bu anlaşmayı uygulamaya yanaşmadı. Bilakis yerliler üzerindeki baskıyı artırdı ve diğer meselelere sıra gelmeden Zapatistalar hükümetle diyaloğu kestiler.
Continue reading ‘Salyangoz Yoluna Devam Ediyor: Zapatistalar’ın 20. Yılı’